Veelgestelde vragen - Publieke Dienstverlening op de Kaart

Nee, iedereen heeft vrij toegang tot de open services. Op dit moment is de toegang tot de gesloten services van PDOK nog geregeld door middel van het IP-adres. Daardoor zijn er nu geen accounts met gebruikersnamen en wachtwoorden nodig. 

Elke gebruiker kan terecht op het PDOK gebruikersplatform: pdok.pleio.nl. Op deze plek vindt u aanvullende informatie over het gebruik van PDOK zoals handleidingen, u kunt vragen stellen en kennis uitwisselen met andere gebruikers. Om toegang te krijgen tot dit platform maakt u een account aan bij Pleio.nl.

Voor PDOK Basis geldt extra ondersteuning in de vorm van een helpdesk. 

Ja, iedereen heeft toegang tot het PDOK gebruikersplatform: pdok.pleio.nl. Op deze plek vindt u aanvullende informatie over het gebruik van PDOK, contactgegevens van het klantcontactcentrum en kunt u kennis uitwisselen met andere gebruikers. Om toegang te krijgen tot dit platform heeft u een account nodig bij Pleio.nl.

PDOK biedt op dit moment geen databestanden aan, maar webservices. De bijbehorende open data bestanden worden voorlopig nog via de partners geleverd (zie de metadata in het Nationaal Georegister voor meer informatie).

Om de PDOK webservices te kunnen gebruiken heb je een gis-pakket of een gis-viewer nodig. Het gebruiken van de service is verder een kwestie van het kopiëren en plakken van een URL (webadres). Als de betreffende software de open standaarden ondersteunt die PDOK toepast, wordt vervolgens de betreffende kaartlaag getoond.

De URL's zijn te vinden in het Nationaal Georegister en via de URL-tabel in de PDOK-community. Op http://www.nieuwsinkaart.nl/pdok/ staat =een viewer waarin alle vrij beschikbare PDOK-services worden getoond.‬‪

Hoewel de services vrij en open zijn, vereist het toepassen dus wel een zekere kennis van geo-tools. Overigens zijn dergelijke tools als open source software beschikbaar en kan iedereen er dus eenvoudig mee gaan experimenteren.

Als overheidsorganisatie, kunt u zich aanmelden als gebruiker van PDOK Basis via het aanmeldformulier. Aanmelden is heel eenvoudig en duurt slechts enkele minuten. Zorg er wel voor dat u over een IP-adres van uw organisatie beschikt en dat u weet wie namens uw organisatie als contactpersoon richting PDOK gaat optreden. Deze persoon moet namelijk de aanvraag indienen.

Bij de aanvraag voor toegang tot PDOK Basis vragen wij u om een contactpersoon en een vervanger. De contactpersoon is voor de PDOK-organisatie spil in de communicatie met onze gebruikers. Wij verwachten dat u uw eigen organisatie over het dienstenniveau en de gedragsregels informeert en u kunt als enige verzoeken, problemen of klachten bij het Klant Contact Centrum laten registreren. De contactpersoon wordt ook altijd als eerste benaderd als er vragen of klachten over het naleven van de PDOK-gedragsregels zijn en wij gaan er van uit dat u er vervolgens er voor zorg dat dit in uw organisatie wordt opgepakt. U bent tevens het aanspreekpunt als er vragen of klachten zijn over het gedrag van bedrijven die op uw verzoek toegang tot de PDOK diensten  hebben gekregen. 

Overheden maken na registratie gebruik van het PDOK Basis pakket. De diensten die beschikbaar zijn en het kwaliteitsniveau daarvan (het service level) zijn vastgelegd in de PDOK producten- en diensten catalogus. Het Kadaster is als beheerder van de PDOK diensten er voor verantwoordelijk dat deze conform de beschrijving worden geleverd. Storingen of klachten kunnen door de bij PDOK bekende contactpersoon van uw organisatie worden gemeld bij de het Kadaster Klant Contact Centrum. Mocht u structureel ontevreden zijn over de PDOK dienstverlening dan kunt u, bij voorkeur via een koepelorganisatie als het IPO of het Waterschapshuis, bestuurlijk escaleren naar de eigenaar van PDOK, het hoofd beleid geo-informatie van het ministerie van IenM. 

 Het aanmeldformulier voor PDOK vindt u hier.

Vraag uw systeembeheerder om het IP-adres of bezoek vanaf uw werkplek de website whatismyipaddress.com. 

Na ontvangst van uw aanmeldformulier krijgt u binnen 10 werkdagen per e-mail bericht dat uw organisatie is geregistreerd voor de dienst PDOK Basis. Zie ook de informatie op de aanmeldpagina.

 Het wijzigen en het toevoegen van IP-adressen doet u met het aanmeldformulier. Dit aanvullende IP-adres wordt volgens hetzelfde tijdschema als een normale aanvraag doorgevoerd.

Ja dat kan, maar het is niet handig. Als overheid hebt u recht op een gegarandeerd servicelevel via PDOK Basis. U hoeft uw organisatie daarvoor slechts aan te melden. Voor overheden zijn aan het gebruik van PDOK Basis verder geen kosten verbonden.

PDOK onderschrijft het beleid en de PDOK-partners hebben ook de intentie om dit te implementeren. Voor het grootste deel van de PDOK webservices is dat ook al gerealiseerd. Voor een paar zijn er nog belemmeringen. Vaak betreft dit bestaande afspraken over het rekenen van verstrekkingskosten, maar soms is open niet mogelijk uit oogpunt van veiligheid (militaire terreinen) of omdat openstelling marktverstorend werkt. Er wordt aan gewerkt om deze belemmeringen weg te nemen, maar dat kost tijd.

Wij verwachten van onze gebruikers dat ze deze restricties respecteren en dat ze de PDOK-diensten niet gebruiken om een eventueel eigen open data beleid te ondersteunen. Het is dus niet toegestaan om PDOK-diensten en data zonder voorafgaand overleg met PDOK voor hergebruik aan te bieden.

Het programma PDOK werkt met een klantenpanel waarin zij ideeën voor het programma toetst. Het klantenpanel geeft advies over de inrichting van de webservices. Het panel staat onder leiding van Elvera van de Panne (Raad Vastgoed Rijksoverheid).

Het bedrijfsleven is betrokken via het klantenpanel, maar ook door gerichte informatiebijeenkomsten over het programma. Daarnaast gaat de procesmanager van het team Vraag en Verbinding actief de dialoog aan met (vertegenwoordigers van) het bedrijfsleven om hun rol in het programma en het gebruik van de producten van het programma in te brengen in de ontwikkelactiviteiten. Bij het ontwikkelen van de motor is het bedrijfsleven ingezet om kennis en expertise mee uit te wisselen.

PDOK biedt sinds 1 februari 2012 twee dienstenniveaus aan:

• Basis: dienst voor specifieke doelgroepen met een gegarandeerd dienstenniveau en geen beperkingen in de gebruiksintensiteit.
• Fair Use: gratis dienst voor iedereen met een “best effort” dienstenniveau (geen garanties en support) en een gebruiksintensiteit die binnen de kaders van de vastgestelde “fair use policy” moet blijven.

Een belangrijk verschil tussen het PDOK Fair Use en PDOK Basis is dat voor PDOK Fair Use maar een beperkte hoeveelheid capaciteit beschikbaar is en dat van de gebruikers veel zelfredzaamheid wordt verwacht.

Het verschil in dienstenniveaus heeft te maken met de financiering van de kosten voor de exploitatie van de PDOK infrastructuur en met het soort gebruik. Omdat PDOK vaak het enige kanaal is waarmee de geo-basisregistraties worden ontsloten, zijn overheden verplicht de PDOK services te gebruiken. In de financiering van de PDOK-voorziening is hiermee rekening gehouden. Het overheidsgebruik van de PDOK Basis dienst is via budgetfinanciering gedekt. Dit omvat ook het als overheid aanbieden van publieksdiensten (toepassingen voor burgers en bedrijven).

De huidige financieringsafspraken dekken echter niet gebruik door andere partijen (privaat gebruik). Omdat de PDOK-partners het belangrijk vinden dat iedereen de PDOK-producten kan afnemen, hebben ze besloten om uit hun eigen middelen een beperkte hoeveelheid capaciteit voor algemeen gebruik beschikbaar te stellen: PDOK Fair Use. Hierbij zorgen de fair use kaders ervoor dat zoveel mogelijk gebruikers van de beschikbare capaciteit kunnen profiteren en dat niemand zich een onevenredig deel kan toe-eigenen.

Voor de introductie van PDOK Fair Use moest elke organisatie zich aanmelden om toegang tot PDOK te krijgen (om op de “whitelist” te komen). Inmiddels is aanmelding alleen nog maar nodig om toegang tot het dienstenniveau Basis te krijgen. Bestaande aanmeldingen worden als volgt omgezet: 

• Overheidsorganisaties krijgen het dienstenniveau Basis.
• Niet-overheidsorganisaties krijgen het dienstenniveau Fair Use, tenzij ze kunnen aantonen dat ze voor het ondersteunen van een overheidstaak toegang tot PDOK Basis nodig hebben.

Hiervoor hebben we geen sluitende definitie. Tot de overheid rekenen we in elk geval de eenheden van ministeries, baten-lastendiensten, zbo’s, provincies, waterschappen, gemeenten en gemeenschappelijke regelingen. Voor andere organisaties (stichtingen, coöperaties, verenigingen, etc.) geldt de vuistregel dat PDOK ze als overheid kan beschouwen als ze verplicht gebruik van de geo-basisregistraties moeten maken. Tot de overheid rekenen we in elk geval niet Universiteiten en andere onderwijsinstellingen.

Als bedrijf kunt u van de “open” PDOK diensten gebruik maken via PDOK Fair Use. Hiervoor is geen aanmelding bij PDOK nodig. Deze diensten zijn via het Nationaal georegister  te vinden. Het gebruik gaat volgens de fair use policy.

Bedrijven kunnen overigens wel toegang tot de gesloten PDOK diensten krijgen als dit nodig is voor het uitvoeren van een overheidsopdracht. In dat geval kan uw opdrachtgever toegang voor u aanvragen. Deze toegang geldt dan alleen voor de duur van de opdracht en voor direct aan deze opdracht gerelateerde activiteiten. U mag de diensten dus niet voor andere doelen gebruiken.

Ja, bepaalde PDOK-diensten worden als “open” dienst aangeboden en zijn daarmee voor iedereen beschikbaar. Het gebruik hiervan valt onder PDOK Fair Use. U vindt deze diensten in het Nationaal Georegister.

Nee, alle huidige aangeboden open services zijn vrij van kosten te gebruiken. Wel geldt er een fair use policy en kan een gebruiker bij een extreme data-afname worden afgesloten.

Nee, u moet zich houden aan de spelregels. Daarnaast kunnen er per individuele service specifieke gebruiksvoorwaarden gelden die zijn vastgelegd in de bij de service behorende gebruiksvoorwaarden (de licentie). Welke gebruiksvoorwaarden van toepassing zijn, is opgenomen in de bij de service behorende metadata. Deze metadata wordt in het Nationaal Georegister gepubliceerd. Door in het Nationaal Georegister bij Organisaties te zoeken op Rijksoverheid/PDOK vindt u een lijst met alle PDOK-services. Daarnaast bestaan er licenties voor de bronbestanden. U vindt deze eveneens in het Nationaal Georegister.

Onder PDOK Fair Use worden alleen services met een “open” licentie aangeboden: Publiek Domein, Creative Commons Zero (CC-0), Creative Commons Source Attribution (CC-BY) en incidenteel, als het gebruikte bronbestand dit afdwingt, Creative Commons Share Alike (CC-SA).

PDOK Basis biedt ook services met andere licenties aan, zoals Geo Gedeeld Gebruik met doelbeperking en Geo Gedeeld Doorleveren verboden.

PDOK Fair Use is bedoeld voor het bevorderen van innovatie en kleinschalig gebruik van geo-informatie. Daarom hoeft u geen contracten te tekenen en hoeft u niet te betalen. Omdat bij PDOK fair use een vaste hoeveelheid capaciteit met door een grote groep gebruikers wordt gedeeld, kan het zijn dat bij drukte wachttijden ontstaan. PDOK Fair Use is daarom niet geschikt voor toepassingen die een bepaalde minimum performance vereisen.

PDOK Fair Use vergt ook zelfraadzaamheid. We verwachten dat zelf met behulp van de beschikbare documentatie de services kunt toepassen en dat u zelf problemen op kunt lossen. PDOK biedt zelf geen support. U kunt via https://pdok.pleio.nl wel de hulp van de PDOK community inroepen.

Dit is beschreven in de Productbeschrijving PDOK Fair Use. In deze productbeschrijving vindt u wat u van deze dienst mag verwachten, waar u zich aan moet houden (de fair use policy) en welke geo-bestanden onder deze dienst worden aangeboden. Belangrijke kenmerken van PDOK Fair Use is de laagdrempelige toegang (geen aanmeldprocedure en gratis), ten opzichte van het beperkte serviceniveau (geen garanties en support).

 Ja, PDOK Fair Use is beschikbaar voor iedereen, mits u in de geest van de gedragsregels (de fair use policy) handelt.

Op dit moment is dat meestal niet mogelijk. De huidige PDOK financiering biedt alleen ruimte voor overheidsgebruik. PDOK zal in overleg met het geo-bedrijfsleven onderzoeken of er en financieringsmodel kan worden ingevoerd dat privaat gebruik van de PDOK Basis dienst mogelijk maakt. Dit is echter een complex vraagstuk en niet op korte termijn oplosbaar.
In enkele uitzonderlijke gevallen kan een bedrijf toch gebruik van PDOK Basis maken. Bijvoorbeeld als dit absoluut noodzakelijk is voor het kunnen uitvoeren van een overheidstaak.

Ja. Let echter wel op de fair use bepalingen. Bepaalde onderwijstoepassingen vergen meer gebruik dan op grond van fair use is toegestaan. Voor zaken als complexe analyses kunt u vaak beter de bronbestanden downloaden. De meeste zijn als open data beschikbaar. Daarnaast zijn er voor de onderwijswereld speciale arrangementen getroffen om geo-data beschikbaar te maken, o.a. via het project MAP4 SCIENCE.

Ja, onder PDOK Fair Use zijn vrijwel alle PDOK-webservices beschikbaar. U kunt daarmee uw toepassing ontwikkelen en testen. De overheidsklanten die uw product gaan toepassen hebben recht op PDOK Basis en de daarmee verbonden zekerheid over dienstenniveau en capaciteit. Dit andere dienstenniveau is ook het enige verschil. De onder PDOK Fair Use en PDOK Basis beschikbaar gestelde services zijn technisch identiek.

Hoewel PDOK er naar streeft om zoveel mogelijk services onder PDOK Fair Use aan te bieden, zijn er enkele services waarvoor dat niet mogelijk is omdat ze alleen aan specifieke doelgroepen beschikbaar mogen worden gesteld. Dit geldt bijvoorbeeld voor beeldmateriaal dat alleen aan de betrokken inkooppartners mag worden verstrekt. In de PDOK handleiding op Pleio is beschreven hoe u in dat geval toch kunt testen of uw voor overheidsgebruik bestemde toepassing goed werkt.

We willen duidelijkheid bieden over het dienstenniveau waarop de verschillende afnemers recht hebben. Om te voorkomen dat enkele gebruikers de volledige capaciteit verbruiken en er niets voor anderen overblijft, is het noodzakelijk om het gebruik te reguleren en te prioriteren. Hiervoor zijn spelregels opgesteld: de fair use policy.

Dit wordt toegelicht in de productbeschrijving van PDOK Fair Use. Het komt er op neer dat u er op moet letten dat uw gebruik de PDOK-voorziening niet te zwaar belast.

Dit is in de productbeschrijving PDOK Fair Use vastgelegd. U moet hierbij onder andere denken aan de volgende situaties:

1. Als we vermoeden dat sprake is van onwettige activiteiten
2. Als blijkt dat uw gebruik de PDOK infrastructuur zodanig zwaar belast dat de dienstverlening aan andere gebruikers in gevaar komt.

We proberen altijd eerst contact met u op te nemen om in onderling overleg het probleem op te lossen. Bijvoorbeeld om na te gaan of u niet op PDOK Basis kunt overstappen. Een ander alternatief is dat u eigen services ontwikkelt op basis van de beschikbare PDOK open data bestanden.

Omdat u zich voor PDOK Fair Use niet hoeft aan te melden, kunnen wij niet altijd achterhalen wie in strijd met de fair use policy handelt. In dit soort gevallen en bij acute problemen, zullen we zonder waarschuwing de dienstverlening stoppen (het betreffende IP-adres of IP-adresreeks blokkeren). U kunt in dat geval via BeheerPDOK@kadaster.nl contact met ons opnemen om te bespreken hoe we de dienstverlening kunnen continueren.