INSPIRE dataproviders toetsen vindbaarheid services

Op 29 november waren INSPIRE dataproviders bijeen om de toegankelijkheid van INSPIRE datasets aan een informele test te onderwerpen. Aan de hand van vier usecases toetsten de aanwezigen de vindbaarheid en bruikbaarheid van metadata. De conclusie is dat het anno 2011 makkelijker is om data te vinden dan een paar jaar geleden. Het kunnen zoeken naar data in centrale portalen is een goede stap voorwaarts voor de vindbaarheid. Aandachtspunten vanuit gebruiksperspectief zijn met name dat de vele verschillende portalen zelf niet altijd makkelijk vindbaar zijn, zeker als je ook over de grens gegevens zoekt, en dat niet altijd duidelijk is met welke termen je moet zoeken om het geschikte aanbod te kunnen vinden.

De bijeenkomst van de INSPIRE dataproviders begon met een presentatie van Erik van der Zee van Geodan. In mei dit jaar ging hij voor het Landelijk Crisis Management Systeem op zoek naar geo-informatie over de grens. Erik vertelt: “Het begint bij het vinden van de gegevens: Hoe vind je de data die je nodig hebt? Moet je per regio zoeken? Bijvoorbeeld in Wallonie en in Vlaanderen, of moet je nationaal zoeken?” Het Europese geoportaal was in mei nog niet in de lucht. Daarom had Erik bij Geonovum een lijst opgevraagd van Europese portalen. Die heeft hij gebruikt om gegevens te zoeken. De resultaten vielen in mei nog een beetje tegen: het aantal te vinden services was beperkt. Ook was niet altijd na te gaan onder welke voorwaarden de gegevens gebruikt kunnen worden. “Maar,” zo geeft Erik aan, “als je de services eenmaal hebt, dan werkt het. Wel zie je nog detailverschillen en is er verschil in gehanteerde definities.”

Use cases

Na de presentatie van Erik was de beurt aan de dataproviders. In vier groepen gingen de deelnemers aan de slag. Vragen waren: Hoe sluiten de beschermde gebieden in de omgeving van Zuid-Limburg op elkaar aan? Hoe kunnen we uitrekenen hoeveel ha er aan Natura2000-gebieden beschikbaar is per hoofd van de bevolking, in vergelijking met Denemarken? Hoe kan het nieuwe DINO portaal worden ondersteund met een kaart van Nederland waarop ook het continentaal plat wordt getoond? Hoe kunnen we de Nederlandse cultuurhistorische gegevens vinden en kunnen we de bruikbaarheid van deze gegevens testen?

Bevindingen

De deelnemers gingen op zoek naar gegevens via Google, via het Nationaal georegister, het Europese geoportaal, regionale portalen in de buurlanden en ze maakten gebruik van hun eigen netwerk. Gestruikeld werd er over het gebruik van zoektermen. In het Europese portaal kan je ook met Nederlandse termen zoeken, maar voor de andere portalen geldt veelal dat je de taal van het betreffende land moet hanteren. En welke vaktermen heb je dan nodig om te vinden wat je zoekt? Ook bleken zowel het Nationaal georegister als andere portalen hoofdlettergevoelig.

Het zoeken naar grenzen leverde opmerkelijke resultaten op. De bevolkingsgegevens en provinciegrenzen werden gevonden via webservices van het CBS. De provinciegrenzen via EL&I leverde alleen een lijnenbestand op. Het continentaal plat bleek onvindbaar. Algemene administratieve grenzen waren wel te vinden via het Nationaal georegister, maar de service kon vanaf de TU Delft, waar de bijeenkomst werd gehouden, niet worden opgeroepen omdat ze achter de whitelist van PDOK schuilgaat. De wel op te roepen waterschapsgrenzenservice gaf helaas niet het verwachte grensbeeld, maar werd geprojecteerd als een grote gele vlek.

In de case cultuurhistorie bleek dat gebruikers achtergrondinformatie graag per vlak willen kunnen oproepen. Ook de legenda is nodig en een foto om de beschrijvingen nader te illustreren, zou de aantrekkelijkheid van de geboden gegevens verder vergroten.
 

Bij drie cases werd ook over de grenzen gekeken. Het bleek een hele opgave om de Duitse services te vinden, omdat deze per bundesland zijn gepresenteerd. Sommige länder zijn verder dan andere. Ook de Deense informatie was moeilijk vindbaar. Zowel in Nederland als in het Verenigd Koninkrijk werd gezocht naar gegevens over het continentaal plat, maar deze bleek nog onvindbaar.

Aanbevelingen

Belangrijkste aanbevelingen naar aanleiding van de sessie waren:

• De services van PDOK moeten eenvoudig toegankelijk zijn vanaf elke willekeurige locatie
• Maak Quality of Service inzichtelijk zodat iedere gebruiker weet wat hij/zij aan een service heeft
• Zorg dat portalen goed vindbaar zijn, ook die van de buurlanden, voor grensoverschrijdende onderwerpen
• Zorg voor goede zoektermen, check bij ‘echte’ gebruikers wat voor zoektermen zij zouden gebruiken
• Zorg voor de hoogste kwaliteit en actualiteit van webservices
• Maak praktische basisgegevens als grenzen, achtergrondkaarten, inwoneraantallen en adressen makkelijk vindbaar