INSPIRE - Europese leefomgeving

In het kader van INSPIRE realiseren de Europese lidstaten een digitaal netwerk voor het uitwisselen van gegevens over de leefomgeving. Geonovum ondersteunt het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en dataproviders bij de invoering van INSPIRE in Nederland.

Grote milieuvraagstukken hebben vaak grensoverschrijdende oorzaken en gevolgen. Door het makkelijker te maken om elkaars gegevens te vinden, gebruiken en interpreteren, kunnen we milieuvraagstukken sneller en beter oplossen. Om die data uitwisselbaar te maken binnen Europa, is er INSPIRE.

Wat er komt kijken bij de invoering van INSPIRE

De invoering van INSPIRE betekent het neerzetten van een Europese infrastructuur waarover lidstaten gegevens uitwisselen. Om dit mogelijk te maken, is op verschillende fronten werk verzet.

Verankering in nationale regelgeving
De Europese richtlijn is in 2009 verankerd in de Nederlandse wet en regelgeving. Zie: Nederlandse Implementatiewet EG-richtlijn infrastructuur ruimtelijke informatie en het Besluit INSPIRE.

Borgen nationale belangen
Alle INSPIRE dataspecificaties (standaarden) zijn in Europese werkgroepen ontwikkeld. Om de belangen van Nederland in dit proces te borgen, hebben Nederlandse organisaties actief aan deze werkgroepen bijgedragen.

Realisatie INSPIRE dataknooppunt
Nederland heeft in nationaalgeoregister.nl een INSPIRE knooppunt gemaakt waardoor iedereen de metadata van INSPIRE datasets automatisch kan ophalen. De INSPIRE data van alle lidstaten samen, vind je in het INSPIRE-portaal.

Beschikbaar stellen van data conform INSPIRE uitvoeringsbepalingen
Dit is verreweg de omvangrijkste INSPIRE activiteit. Datasets en -services die onder één van de 34 INSPIRE-thema's vallen, moeten te vinden, raadplegen en downloaden zijn. Ook moeten ze grensoverschrijdend op elkaar aansluiten. Dit proces is in 2010 gestart en loopt door tot 2021. In de Roadmap kan je de deadlines per jaar bekijken.

Zie ook de Europese INSPIRE website

Make INSPIRE work for you

Kosten en baten INSPIRE

In 2009 zijn de kosten, de baten en de strategische effecten van de invoering van INSPIRE in Nederland initieel in beeld gebracht. In 2016 heeft Nederland in het kader van de driejaarlijkse Europese rapportage opnieuw een kosten-batenanalyse (KBA) aangeleverd. Uit dit laatste onderzoek komt naar voren dat de kosten van de invoering van INSPIRE hoger worden ingeschat dan bij de start van INSPIRE. Wel zorgt INSPIRE ervoor dat gegevens beter uitwisselbaar zijn, doordat zij allemaal dezelfde technische standaard gebruiken. Ook is de vergelijkbaarheid van data beter, wordt er beter op de kwaliteit van de data gelet en is de beschikbaarheid hoog dankzij de INSPIRE-richtlijnen. Beide kosten baten analyses kan je hieronder downloaden.

INSPIRE-data providers

Nederland hanteert als uitgangspunt dat we alleen de meest geëigende datasets oormerken als INSPIRE gegevens. In plaats van àlle datasets waarin een bepaald feature of attribuut voorkomt, serveren we de 'beste' datasets. Per INSPIRE-thema is bepaald welke partijen in Nederland voor welk feature type of attribuut de relevante geo-informatie leveren. Deze partijen zijn aangemerkt als INSPIRE-data provider. De dataproviders zorgen ervoor dat gegevens conform de eisen van INSPIRE vindbaar, toegankelijk en beschikbaar worden gesteld. In het aanmerkingsregister zie je welke datasets en welke dataproviders zijn aangemerkt voor INSPIRE.

Aanmerkingsregister: ook voor nieuwe datasets

Het aanmerkingsregister is ook de plek waar je datasets kunt aanmelden, waarvan je denkt dat deze onder INSPIRE zouden moeten vallen. Bijvoorbeeld een dataset die we als lidstaat nu al in een andere vorm of format aanleveren voor milieurapportages. We streven naar het via e-reporting eenduidig aanleveren van onze data voor milieurapportages. Experts op het gebied van INSPIRE en e-reporting kijken gezamenlijk hoe we synergie kunnen bewerkstelligen tussen digitale milieurapportages en INSPIRE. Iedereen kan ons via het aanmerkingsregister attenderen op datasets waarvan je denkt dat ze de moeite waard zijn van het via INSPIRE uitwisselbaar maken.

INSPIRE standaarden

Om te borgen dat geo-informatie digitaal uitwisselbaar is tussen de Europese lidstaten, zijn er standaarden opgesteld. Deze standaarden zorgen ervoor dat je gegevens online kunt zoeken, bekijken en downloaden. Daarnaast moeten lidstaten hun datasets harmoniseren zodat gegevens bij de grenzen op elkaar aansluiten. De standaarden op een rij:

De metadata standaarden zorgen ervoor dat gegevens vindbaar zijn en dat je snel kunt beoordelen of je de gevonden informatie bruikbaar is voor jouw doel. In Nederland zijn de INSPIRE vereisten voor metadata verwerkt in de Nederlandse metadataprofielen voor data en services. Pas je de Nederlandse metadataprofielen toe, dan voldoe je automatisch aan INSPIRE, terwijl je tegelijkertijd voorziet in de nationale wensen ten aanzien van metadata. De INSPIRE metadatastandaard vind je op de website van het Joint Research Centre.

De INSPIRE Data Specifications zijn de informatiemodellen van INSPIRE. De informatiemodellen dragen bij aan de harmonisatie van geo-informatie op zowel inhoud (definities en kenmerken van bijvoorbeeld rivieren) als positie (goede aansluiting van bijvoorbeeld wegen op de grenzen van lidstaten).

De standaarden voor Spatial Data Services beschrijven hoe je data als webservice beschikbaar stelt, zodat een dataset kunt bekijken, raadplegen of downloaden.

In de Network Services standaarden staan de algemene koppelvlakken beschreven voor het aanroepen van de diverse webservices die de geowereld kent (discovery, view, download, transformation, invoke). Op basis van deze koppelvlakken kunnen deze services uniform worden gebruikt door client toepassingen als viewers en dataportalen.

Onderdeel van de implementatie van INSPIRE is ook dat lidstaten afspraken maken over gebruiksvoorwaarden die het gebruik van de gegevens niet onnodig belemmeren. Belangrijkste punt is dat van elke dataset en service in de metadata staat welke gebruiksvoorwaarden van kracht zijn. Uiteraard moeten de lidstaten de Europese Commissie rapporteren over hun voortgang. De resultaten van deze rapportages kan je bekijken in een Europees dashboard.

Table joining

Uit de dataspecificaties voor INSPIRE blijkt dat sommige thema’s, zoals bevolkingsspreiding en gezondheid, bestaan uit tabellen met een link naar een geometrie van een statistische eenheid. De organisaties, die verantwoordelijk zijn voor deze tabellen, hebben niet altijd de rechten over de geometrie en kunnen daarom niet zelfstandig een geo-service opzetten. Het Open Geospatial Consortium heeft een standaard ontwikkeld die hiervoor kan worden ingezet: de OGC Table Joining Service (TJS). Als de ene organisatie de geometrie serveert en de andere organisatie de tabel, dan kan de gebruiker via een Table Joining Service zowel de geometrie als de tabel met attribuutinformatie benaderen. In de data specificatie voor statistische eenheden wordt Table Joining aanbevolen (zie Recommendation 34 en 35, in Annex D). In opdracht en samenwerking met het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft Geonovum in 2013 onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van de OGC-standaard TJS en de implicaties voor de rollen en taken voor de betrokken organisaties. Het rapport Joining tabular and geographic data, Merits and possibilities of the Table Joining Service bevat de resultaten van dit onderzoek. 

INSPIRE en e-reporting

In 2017 heeft de Europese Commissie een fitness check afgerond over Environmental Monitoring en Reporting. Daarbij is de INSPIRE richtlijn aangewezen als instrument met een groot potentieel om het rapportageproces over milieurichtlijnen te stroomlijnen. Vanuit INSPIRE is vervolgens aan de lidstaten gevraagd om ervoor te zorgen dat voor e-reporting relevante datasets via INSPIRE beschikbaar komen. Samen met het European Environmental Agency (EEA) is per milieurichtlijn een lijst opgesteld van te leveren datasets. De Nederlandse dataproviders die dit aangaan (RWS, RIVM, LNV/RVO, provincies, waterschappen) ontsluiten deze datasets nu.

Alle Nederlandse prioritaire datasets zijn vermeld in het aanmerkingsregister. Beschikt Nederland niet over een gevraagde dataset dan is in het aanmerkingsregister de status "afgewezen" opgenomen. De status rond prioritaire datasets in Nederland is op die manier voor iedereen inzichtelijk. Metadata van de Europese prioritaire datasets zijn te bekijken in de bèta versie van de Europese thematische viewer. Een deel van de data is ook als download beschikbaar.

Prioritaire datasets in bètaversie van de Thematic viewer

Implementatie ondersteuning

Om dataproviders te ondersteunen bij de invoering van INSPIRE, organiseert Geonovum regelmatig werk- en voorlichtingssessies (zie Agenda). Ook zijn in het kader van voorlichting verschillende artikelen, films en illustraties gemaakt. 

Online INSPIRE trainingen

Verschillende organisaties hebben trainingsmateriaal voor INSPIRE ontwikkeld. Van introducties op INSPIRE, via technologische trends en oplossingen tot geavanceerde technische modules: je vindt het allemaal bij elkaar in de INSPIRE Knowledge Base. Het trainingsmateriaal is gratis te gebruiken. Wel word je gevraagd je te registreren als gebruiker van de knowledge base.

Helpdesk

Om kennis te delen, issues te signaleren en feedback te vragen van experts uit heel Europa kan je terecht bij de thematische clusters. Van de 34 INSPIRE thema's zijn negen logische thematische clusters gevormd. Binnen die clusters delen experts ervaringen over de implementatie van INSPIRE. Denk bijvoorbeeld aan harmonisatie vraagstukken tussen gerelateerde thema's. Ook vind je informatie over verschillende thema-overstijgende vraagstukken. Gebruik maken van dit Europese expertisenetwerk? Ga naar de thematische clusters.
Ook is er de inspire helpdesk waar je een vraag naartoe kunt sturen. In de wiki "Aan de slag met INSPIRE" geven wij nadere toelichting op de implementatie van de INSPIRE standaarden. In een vraag en antwoord overzicht vind je een aantal basisvragen over INSPIRE met hun antwoord.

Validatie

Om te testen of een INSPIRE dataset of service aan de INSPIRE vereisten voldoet, zijn er validators ontwikkeld. Er is een validator voor GML schema validatie, voor het valideren van View-en downloadservices en voor Discovery services.

INSPIRE GML Schema validatie per thema
Deze validator controleert of een GML document conform het INSPIRE Schema is. Deze Validator werkt ook met WFS responses. Tevens controleert deze validator op conformiteit van de geometrieën tegen ISO 19107 (Spatial Schema). De validator ondersteunt alle Annex I, II en III thema’s van INSPIRE. 
Validatie INSPIRE GML Schema per thema

INSPIRE View en Download Service
Deze validator test INSPIRE View en Download Services op conformiteit voor WMS 1.3.0 implementaties en INSPIRE Download Service voor Atom en/of WFS 2.0.0 implementaties. Er is zowel een online versie beschikbaar als een offline versie die je kunt downloaden.

INSPIRE Discovery Services
Bij het Duitse geoportaal GDI-DE is een validator voor discovery services beschikbaar die gebruikt kan worden voor INSPIRE implementatie. Deze validator test INSPIRE discovery services op conformiteit met OGC CSW 2.0.2 en de technische richtlijn voor INSPIRE Discovery services.

Validatie INSPIRE Discovery Services

INSPIRE Conferentie 2018 | INSPIRE users: Make it work together!

Van 18 tot 21 september organiseren België en Nederland, samen met de Europese Commissie de INSPIRE conferentie in Antwerpen. Centrale thema van de 2018 editie is “INSPIRE users: make it work together!”. Dit centrale thema is verdeeld in drie subthema’s waarvoor wij graag presentatie en workshopvoorstellen ontvangen. Tijdens de conferentie is er ruimte voor presentaties van 15 minuten, speed presentations en workshops. Ook is er een grote beursvloer waarop bedrijven en organisaties hun demo's kunnen geven. Voor alles geldt dat we zowel bijdragen van publieke als private partijen verwelkomen. Het laatste nieuws vind je op de Conferentie website

Ontwikkeling en beheer INSPIRE

Met de implementatie van INSPIRE, komen er ook wijzigingsverzoeken. Om deze verzoeken te behandelen, heeft de Europese Commissie de INSPIRE Maintenance and Implementation Group (INSPIRE MIG) in het leven geroepen. De INSPIRE MIG bestaat uit vertegenwoordigers van de Europese lidstaten. Er is een groep die zich voornamelijk richt op het adviseren over en uitwerken van technische aspecten van INSPIRE; de MIG-T en er is een groep die zich voornamelijk richt op beleidsmatige onderwerpen; de MIG-P.

MIG-T

Vanuit Nederland schuiven Michel Grothe (Geonovum), Ine de Visser (Geonovum), Wideke Boersma (Geonovum) en Aart Jan Klijnjan (Kadaster) geregeld aan in de MIG-T. De MIG-T identificeert issues rond de INSPIRE implementatie (inclusief technologie, standaarden, methoden, coherentie tussen de INSPIRE onderwerpen en communicatie) en adviseert de Commissie hoe daarmee om te gaan. Wil je een onderwerp inbrengen bij de MIG, neem dan contact op met Michel, Ine of Wideke via de INSPIRE helpdesk.

MIG-P

Adviezen van de MIG-T en beleidsmatige onderwerpen worden respectievelijk afgetikt dan wel opgepakt in de MIG-P. Vanuit Nederland hebben Noud Hooyman (Ministerie van BZK) en Christiaan de Jong (Ministerie van BZK) zitting in de MIG-P. Voor technisch advies kunnen zij terugvallen op de INSPIRE-teamleden bij Geonovum.

Automatisch op de hoogte blijven

Geef je mailadres op en vink INSPIRE aan, dan ontvang je regelmatig een update van ons.
Eerdere edities van INSPIRE nieuws

Meld je aan voor INSPIRE nieuws