Metadata

Om te kunnen beoordelen of een dataset of service bruikbaar is, wil je graag een aantal dingen van die dataset weten. Dat geldt zowel voor mensen als voor computers. Met behulp van metadata maak je een dataset of dataservice vindbaar en herbruikbaar. Hoe beter de kwaliteit van je metadata, hoe gemakkelijker je het de gebruiker maakt.

Metadatastandaarden zorgen ervoor dat je - zonder een databestand te bekijken of downloaden - kunt nagaan of het de informatie, nauwkeurigheid en actualiteit bevat die jij nodig hebt. Metadata standaarden spelen een belangrijke rol binnen de geodata infrastructuur. Zij maken het zoeken, vinden, bekijken en downloaden van geodata mogelijk.

Geonovum ontwikkelt en beheert de Nederlandse metadataprofielen. Deze profielen zijn een verbijzondering van de internationale metadatastandaarden van ISO en bevatten eveneens de metadata vereisten uit de Europese INSPIRE richtlijn. Metadata wordt toegankelijk gemaakt door ze op te nemen in een register: een catalogue service. Met behulp van Catalogue Services kan je in de metadata van aangeboden geo-informatie (data en services) zoeken, raadplegen en in veel gevallen ook direct downloaden. Voorbeelden van portalen die gebruik maken van een Catalogue Service, zijn het nationaal georegister in Nederland en het Europese INSPIRE portaal.

screenshot Nationaal georegister

    Standaarden Metadata

    Er zijn verschillende niveaus waarvoor metadata aangemaakt kunnen worden. Metadata van data, beschrijft de dataset of dataset reeks. Metadata van services, beschrijft de dataservice (WMS,WFS) waarmee (een) ruimtelijke dataset(s) wordt ontsloten. Internationaal gelden de ISO metadata normen, ISO 19115 voor data en ISO 19119 voor services en waar relevant de OGC specificaties. Binnen Europa werkt CEN/TC 287 bovendien aan een Europees profiel op de ISO standaarden voor discovery. Dit profiel komt terug in de standaarden van de Europese INSPIRE richtlijn.

    In Nederland passen we het Nederlands metadataprofiel voor datasets en services toe. Dit is een uitbreiding op de Europese INSPIRE kernset, gebaseerd op specifieke behoeften van de gebruikers in Nederland. Pas je de Nederlandse profielen toe, dan voldoe je dus ook aan de INSPIRE profielen voor metadata. In de Nederlandse profielen is ook de aansluiting op data.overheid.nl meegenomen.

    Sectoren in Nederland kunnen een eigen uitbreiding op het Nederlandse profiel ontwikkelen. Voorwaarde is dan wel dat de Nederlandse kernset metadata onderdeel is van het sectorale metadata profiel. De sectorale uitbreidingen moeten ook onderdeel zijn van ISO 19115.

    De Nederlandse profielen

    Europese INSPIRE profiel

    Meer informatie over de INSPIRE standaard voor metadata vind je op de website van het Joint Research Centre:

    Pas toe of leg uit

    webzegel goedgekeurde open standaardHet Nederlandse metadataprofiel voor services en dat voor datasets staan op de Pas-toe-of-leg-uit-lijst van het Forum Standaardisatie. Dat betekent dat overheidsorganisaties deze standaarden moeten uitvragen bij aanschaf van ICT-producten of ICT-diensten van € 50.000 of meer.

     

    Implementatie ondersteuning

    Validatie

    Voor het toetsen van metadata zijn er validators beschikbaar. Deze validators controleren de correcte toepassing van het Nederlands metadata  profiel voor datasets of voor services. Voor metadata van datasets of services die voor INSPIRE zijn aangemerkt, gelden er specifiekere vereisten. Gebruik daarvoor de validator met de toevoeging “plus INSPIRE”. Is een dataset  geharmoniseerd naar de INSPIRE dataspecificaties, dan is nog weer extra informatie in de metadata vereist. Gebruik de validator met de toevoeging “plus INSPIRE geharmoniseerd” om die datasets te valideren.

    Handreiking

    In de Handreiking Metadata staan de grondbeginselen van metadatering beschreven. Meer informatie over het implementeren van de metadata standaarden staat ook in de Wiki metadata.

     

    Kwaliteitscontrole

    In het Geo-informatie beraad, een strategische adviesraad voor de minister op het gebied van geo-informatie, is beleid vastgesteld voor metadata kwaliteit. Dit kwaliteitsbeleid is vastgelegd in een handleiding. De handleiding beschrijft de metadata elementen die essentieel zijn voor het gebruik en die bijdragen aan de vindbaarheid van de beschreven data. Je vindt hierin ook aanwijzingen om de inhoudelijke kwaliteit van metadata te verbeteren.

    Eens per kwartaal monitort Geonovum hoe goed de Nederlandse metadata is. Wij doen dat aan de hand van de 26 elementen die in de metadata-standaarden zijn beschreven. Voor al deze elementen zijn punten te verdienen. Je metadata voldoen aan de norm als je tenminste 82 punten haalt in het geval van datasets. Voor services voldoe je aan de norm als je tenminste 78 punten haalt.

    Bekijk de handleiding metadatakwaliteit Nationaal georegister

    Meldingen

    Heb je een vraag over de Metadatastandaarden, stuur ons dan een bericht via de geo-standaarden helpdesk. Een gevonden fout of wensen voor verbetering kan je ook aan ons melden. Vermeld daarbij in welke situatie het probleem zich voordoet, zodat wij het kunnen reproduceren. Heb je zelf een voorstel voor een oplossing, dan nemen wij die suggestie ook graag mee! Alle ingediende verbetersuggesties en gemelde fouten worden gewogen tijdens het wijzigingsproces van de standaarden.

    Bekijk het overzicht van ontvangen Meldingen metadata

    Automatisch op de hoogte blijven

    Meld je aan voor één van onze nieuwsbrieven.