In juni 2026 vond een drukbezochte OGC meeting plaats in Helsinki, Finland. Vanuit Geonovum namen Linda van den Brink, Niels Hoffmann en Bart de Lathouwer deel aan diverse werkgroepen.
Op OGC (Open Geospatial Consortium) meetings komen experts, overheden en tech-bedrijven afkomstig uit de hele wereld samen om standaarden voor geo-informatie en locatiegebaseerde technologie te ontwikkelen en verbeteren. Op deze meetings wordt kennis gedeeld, worden innovaties getest en technische standaarden vastgesteld. In Helsinki was een “Apply” track te volgen, waarop drie dagen lang showcases werden gepresenteerd (onder andere door onze collega’s van PDOK) en workshops werden gegeven. Daarnaast was er een “Build” track waarin verschillende werkgroepen werken aan doorontwikkeling van de standaarden.
Tijdens de OGC meeting was er veel aandacht voor thema’s zoals Geo-BIM, AI en digitale tweelingen. Maar er wordt ook nog steeds gewerkt aan standaarden voor de modernisering van de SDI: AI ready, 3D, met sensordata (er was een observation summit). Opvallend was een meer nadrukkelijke aanwezigheid van (Europese) defensie dan eerdere jaren.
AI
In de GeoAI DWG ging het onder meer over foundation models: AI-modellen die binnen één domein verschillende taken kunnen uitvoeren. Voor ruimtelijke vraagstukken kunnen zulke geo-foundation models worden ontwikkeld met grote hoeveelheden aardobservatiedata en andere meetgegevens. Dat is aantrekkelijk, omdat het ontwikkelen van steeds nieuwe AI-modellen kostbaar is, terwijl een foundation model herbruikbaar is.
Sinds begin dit jaar ontstaan dit soort geo-foundation models, zoals Prithvi-EO-2.0, dat is gebouwd met NASA-data. De stap van experiment naar praktische toepassing blijft voorlopig lastig. Daarom stelde de OGC-werkgroep voor om gestandaardiseerde benchmarks voor deze modellen te ontwikkelen.
Verschillende presentaties lieten zien dat OGC APIs relatief eenvoudig AI-ready kunnen worden gemaakt door ze te combineren met MCP. Voor taalmodellen blijft geodata lastig: coördinaten liggen in een continuüm met oneindig veel mogelijke punten en precisie. Daarom is een benadering als DGGS nuttig. Daarbij wordt de wereld opgedeeld in adresseerbare vakjes, waardoor een soort index ontstaat van de wereld en alles wat zich daarop bevindt. Met een DGGS API kun je in zeer grote bestanden, bijvoorbeeld op petabyteschaal, zones selecteren en daaruit geodata ophalen. Diezelfde zone kun je vervolgens ook in andere datasets opvragen. Als OGC APIs AI-ready zijn, kan een LLM dit proces uitvoeren, de gevonden data combineren en daar vragen over beantwoorden.
3D
De standaard CityGML wordt wereldwijd toegepast in diverse use cases. De ervaringen met de implementatie van CityGML worden nu vastgelegd in een CityGML Best Practices document.
Binnenkort start het proces om versie 2.0 van de standaard 3D Tiles als Community Standard goedgekeurd te krijgen. Versie 2.0 is volledig gebaseerd op glTF 2.1 en nieuwe glTF extensies kunnen eenvoudig worden toegevoegd. Daardoor ondersteunt 3D Tiles 2.0 onder andere gaussian splats, temporele tiles, voxels en AEC. Er is een mooi voorbeeld gemaakt van 3D Tiles met Nederlandse open voxeldata van de Basisregistratie Ondergrond.
Digitale tweelingen
Er was veel aandacht voor Digitale Tweelingen in zowel het Apply als in het Build track van de meeting. In het Apply deel kwam een highlight van het GeoBim werk uit Geonovum’s Digital Twin as a Service (DTaaS) Phase 2 Testbed 2 aan bod: Serving filtered IFC files in a Geo environment using an API (door Future Insight). Het ging zowel over het geo-referenceren van BIM modellen als het gebruik van 3DTiles om de gefilterde IFC aan een client aan te bieden.
In het Build deel brachten we de nLDT architectuur naar de nieuwe Digitale Tweelingen werkgroep, een herstructurering van een aantal gerelateerde werkgroepen. De nLDT architectuur werd al geintroduceerd in een eerdere OGC-meeting en werd hier verder besproken.
Machineleesbare standaarden voor interoperabiliteit
In verschillende sessies kreeg het OGC Building Blocks Framework aandacht. Met dit raamwerk kun je standaarden, extensies en profielen maken, testen en documenteren. Omdat het standaarden op een gestructureerde manier vastlegt, kunnen ook AI-modellen ermee werken.
In de Apply-track liet een workshop zien hoe het Building Blocks Framework kan worden ingezet voor digitale vergunningprocessen. Een van de cases was de Nederlandse ‘Beleidsmaatregel 13: Vergunningsaanvragen aanbieden en verwerken op basis van BIM-modellen’ van digiGO. In een demo waren binnen het framework validaties voor CityJSON-bestanden gemodelleerd. Dit register werd vervolgens gebruikt als bron in een OGC API Processes-server om de validaties online aan te bieden.
De Climate Resilience DWG liet zien hoe je OGC API Features semantisch kunt annoteren. In een Building Block wordt dan de semantische koppeling gelegd tussen het JSON-schema van de OGC API en een meertalig begrippenkader. De viewer gebruikt die context om labels en definities uit het begrippenkader te tonen, in plaats van de technische naam uit de OGC API. Via de taalinstellingen van de browser krijgen gebruikers de labels automatisch in hun eigen taal te zien, voor zover die taal in het begrippenkader is opgenomen. Dit voorbeeld laat zien hoe je een OGC API via een gestandaardiseerde aanpak flexibel kunt uitbreiden met registers van building blocks.
OGC APIs
In veel OGC API-werkgroepen wordt verder gewerkt aan de ontwikkeling van de OGC API-standaarden.
OGC API Coverages part 1 is bijna klaar. De standaard gaat binnenkort naar de OGC Architecture Board (OAB) voor commentaar. Na goedkeuring door de OAB kan de publieke consultatie starten. OGC API Common, de paraplu-API met algemene onderdelen, krijgt een part 4 voor zoeken over meerdere collecties. Dit onderdeel is in concept gereed, maar moet nog worden gereviewd door de andere OGC API SWG’s voordat het naar de OAB kan. OGC API Styles is nog niet afgerond; daarvoor worden nog enkele issues uitgewerkt.
Nu part 1 is goedgekeurd, werkt de OGC API Records SWG parallel aan verschillende nieuwe onderdelen:
- Part 2 Facets: opvragen op welke onderdelen je kunt filteren.
- Part 3 Transactions: metadatarecords muteren.
- Part 4 Federated Search: zoeken in gefedereerde catalogi, gebaseerd op CSW.
- Part 5 STAC Extensions: compatibiliteit met de Spatio-temporal Asset Catalog (STAC)-standaard.
- Part 6 DCAT-AP Extension: compatibiliteit met DCAT. Niels Hoffmann van Geonovum werkt hieraan.
OGC API Features heeft een flinke backlog, met nieuwe onderdelen én een update van part 1. De nieuwe onderdelen zijn eerder genoemd in OGC-meetingverslagen van Geonovum en zijn afzonderlijk niet groot. Tijdens deze meeting kwam er een nieuw voorstel voor part 11: Atomic and Batch Transactions. Daarmee kun je bulkmutaties via OGC API Features uitvoeren, eventueel asynchroon. Ook werd voorgesteld een onderdeel over Versioned Features te maken. Dat beschrijft hoe je in een OGC API omgaat met versies van geo-objecten, iets wat tot nu toe nog niet was uitgewerkt. Het voorstel is gebaseerd op Memento.
Het werk aan OGC API - 3D GeoVolumes lag een tijd stil, maar de werkgroep kwam in Helsinki weer bijeen om een nieuw onderdeel over tiling te bespreken. SensorThings API 2.0 is gereed en ligt nu ter goedkeuring bij de OGC-leden. De werkgroep werkt daarna verder aan enkele extensies. OGC API Environmental Data Retrieval (EDR) verwacht dat part 3: Service Profiles dit jaar wordt goedgekeurd. Daarnaast werkt de werkgroep aan versie 1.3 van part 1 Core en start zij met een nieuw part 4 Provenance. De OGC API Joins-werkgroep verwacht eind 2026 een eerste versie van de standaard ter goedkeuring aan de OGC-leden voor te leggen.
Metingen
Tijdens de bijeenkomst in Helsinki was er een Observations Summit over standaarden voor meetgegevens. Voor Observations, Measurements & Samples (OMS) v3 verschijnt binnenkort een uitgebreide toelichting met de intrigerende titel “Observation and sampling of a Smiley Face”. Ook is er een vereenvoudigd logisch model van OMS v3 gemaakt, dat implementatie in use cases makkelijker moet maken. Verder is het plan om de I-ADOPT Observable Property Ontology te adopteren als OMS-extensie, zodat registers van gemeten parameters kunnen worden gemaakt.
SensorThings API 2.0 is gereed en ligt nu ter goedkeuring bij de OGC-leden. De werkgroep gaat daarna aan de slag met enkele extensies. Een interessante daarvan is EmissionML v1, een informatiemodel voor emissiegebeurtenissen, zoals een rookwolk of olielekkage. Over deze nieuwe standaard stemmen de OGC-leden binnenkort.
En verder...
- Er is een nieuwe werkgroep gevormd rond GeoHEIF (HEIF is een video bestandsformaat)
- Er wordt ook nog steeds gewerkt aan geo-semantiek: onder andere een CRS ontologie, een GeoPose ontologie en een ontologie voor rasterdata kwamen langs. Verder wordt er gestaag doorgewerkt aan 3D GeoSPARQL en is er groeiende aandacht voor semantic uplifting.
- CEOS, een organisatie van space agencies, was aanwezig om de inactieve Analysis Ready Data SWG om te vormen naar een DWG, waarin kennis kan worden gedeeld en standaardisatiewensen geïnventariseerd.
